Türkiye`de Reyting Ölçüm Sistemi

Home » Reklam » Türkiye`de Reyting Ölçüm Sistemi

Reklam ajansları firması olarak Türkiye`de reyting ölçümleri başlangıcından itibaren yaşanan süreçleri baştan aşağı ele aldığımız paylaşıma hemen göz atın.
Bilmeyenler için Reyting nedir Tıkla Öğren.
Bilhassa reklamcılık sektörüyle alakalı her kez için faydalı bilgiler içeriyor. Reyting sistemiyle alakalı her şey burada.

Reyting

Türkiye’de TV izleme ölçüm araştırmaları ilk kez AGB Anadolu AŞ aracılığıyla 1989 yılında başlatıldı. AGB Anadolu AŞ ölçümlerine ilk olarak İstanbul’da 150 hane ile başladı. AGB Anadolu’nun “AGB” kısmı 18 ülkede reyting ölçümleri yapan uluslararası bir firmayı, “Anadolu” kısmı ise Eskişehir’de bulunan Anadolu Üniversitesini temsil etmektedir. AGB şirketi günümüzde AGB Nielsen adını almıştır.

Denetim görevi ise Eskişehir’de bulunan Anadolu Üniversitesinden Ankara’daki Ortadoğu Teknik Üniversitesi’ne kaydırılmıştır. 1992 yılında medya piyasasını temsil eden reklam veren firmalar, reklam ajansları ve TV kanalları temsilcileri, Türkiye’de gerçekleştirilen TV izleme ölçüm araştırmalarını denetlemek ve etkin kullanımını sağlamak amacı ile bir araya gelerek TİAK’ı oluşturdular.

Açılımı “Televizyon İzleme Araştırmaları Komitesi” olan TİAK, uluslararası araştırma şirketlerine yönelik açtığı ihale sonucunda AGB Anadolu’yu ülkemizde TV İzleme Araştırmalarını gerçekleştirecek ve sunacak araştırma firması olarak seçti. 1989’dan 13 Aralık 2011tarihine kadar  ülkemizde izleme ölçümü gerçekleştiren tek firma olan AGB Anadolu, Grafik 1 1989’da 150 olan panel aile sayısını 1999 yılında 1951’e ulaştırdı. 2011 yılının sonlarında ise panel aile sayısı 2.201’e ulaşmıştır. 21 il merkezindeki ve büyük ilçelerdeki bu aileler televizyonlu ve telefonlu milyonlarca aileyi temsil etmekteydiler.

 

türkiye reyting ölçümü
türkiye reyting ölçümü

 

2011’in Aralık ayında AGB nin sözleşmesi 2008 yılında başlatılan Rating sistemi usulsüzlüğü davasıyla birlikte fesih edildi. Bu süreçte gizlilik ilkesinin yerine getirilmemesi ve deneklerin deşifre edilmesi gibi suçlamalar ile başlatılan soruşturma kapsamında Cumhuriyet savcılığı panelde aktif bulunan 2224 haneden 1100 tanesinin bilgilerinin deşifre edildiğini belirlemiş ve  sistem büyük ölçüde zarar görmüştür.

Kanal Reytingleri 

(T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Televizyon Yayıncılığının Temelleri e-book.)

8.1)TİAK A.Ş.

2012 Yılı Türkiye’de Ölçümleme sistemi için bir dönüm yılı olmuştur. Veri Tabanı değerlendirmesi ve dolayısıyla ölçümleme sisteminin temelini oluşturan S.E.S. kriterleri, 2006 yılındaki revizeden sonra  2012 Mart’ında yeniden belirlenmiştir. Bununla beraber ölçümleme evreni de yeniden şekillenmiştir.

Yine bu dönemde bir komite iken Rekabet Kurulunun02.11. 2009  kararına uyulmak amacıyla 2010 Aralık Ayında TİAK A.Ş tüzel kişiliğini alan kurum

18 Nisan 2012 Yılında yapmış olduğu yazılı bir açıklamayla TNS / KantarMedya ile anlaştığını duyurmuştur. 2012 nin Eylül – Ekim aylarında başlaması planlanan Yeni dönem ölçümleme sistemi, belirsizlik döneminin daha uzun sürmemesi amacıyla 1 Mayıs 2012 Tarihinden itibaren başlamıştır.

Yeni sistemde 34 ilde kurulan panel sayısı 40 ile çıkarılmıştır. Hane sayısı brüt 2500 den net 3500 hane olmuştur.

Tiak Yapısı

Televizyon izleyicisinin, televizyon izleme ölçümlerinin en adil ve doğru şekilde yapılmasını sağlamak için ilgili menfaat gruplarının bu konudaki ekonomik menfaatlerini gözeterek ve onları mümkün olduğunca bünyesinde bir araya getirerek ;

  • Ölçümün teknik, mali ve hukuki alt yapısı ile mekanizmasını oluşturmak ve ölçüm süreci ve sonuçlarını denetlemek;
  • Sektör için geçerli ölçüt (single currency) olacak tek bir izlenme verisinin belirlenmesinin sağlanması,
  • Ölçüm sonuçlarından yararlanma ihtiyacı içindeki reklam verenlerin ve reklamcıların da, izlenme oranlarını artırma rekabeti içindeki televizyon yayın kuruluşları ile birlikte temsilini sağlayacak bağımsız, tarafsız ve kurumsal bir organizasyon/ortak birim kurmak,
  • Bu bağlamda ilgili taraflar arasında çıkabilecek ihtilâfları çözmek ve ülkemizde televizyon izleme araştırmalarının yaygınlaşıp, gelişimini sağlamak ve reklam verenlerin televizyon kanalları kullanımlarının ölçümlenip raporlanmasını yapmak veya işlerini belirleyeceği koşullar çerçevesinde üçüncü şahıslara yaptırmaktır.

TİAK Yeni ölçümleme sistemi açıklaması;

2012 Eylül-Ekim Ayından itibaren TNS tarafından gerçekleştirilecek olan ölçümlerde seçilen örneklemin, Türkiyenin farklı bölümlerine orantısal olarak dağıtılması ve tüm grupları temsil eder, geniş ve yüksek nitelikte olması için 81 ilin tamamını kapsayan Veri Tabanı Araştırması yapılacak. Bugüne kadar 34 ilde kurulmuş olan panel sayısı 40 il olarak genişleyecek. brüt 2500 hane üzerinde gerçekleştirilen ölçüm net 3500 haneye çıkacak.

Veri Tabanı Araştırması (VTA) için her yıl yapılan 25000 anket sayısı 35000 e yükselecek. Panel kurulum öncesi ilk yıl Veri Tabanı Araştırmasında ise 3500 panel hanesine ulaşılabilmesi için 40000 hane ile görüşülecek. Araştırmada, TÜİK tarafından yayınlanan ilçe ve mahalle bazında hane dağılım bilgisi kullanılacak. Her yıl içerisinde kesintisiz saha çalışmalarıyla VTA yapılarak, dinamik değişkenler belirlenecek ve izlenecek. Böylelikle ölçüme katılan haneler düzenli aralıklarla yenilenecek ve ölçülen haneler sürekli olarak Türkiyenin güncel profilini temsil edecek. Sisteme dahil olan hanelerin ise temsiliyet niteliğinin devam edip etmediği, sürekli olarak hem hane hem de kişi bazında belli kriterlere göre izlenecek. TNS ile yapılan ölçümleme çalışmasıyla başlanacak olan bu dönemde ilk yıl 21 kanal raporlanacak.

Yeni dönemde izleme verilerinin toplanması, düzenlenmesi ve üretimi aşamasında TNS tarafından geliştirilmiş olan Comtel sistemi kullanılacak. Bu entegre sistem sayesinde, yayınlanan izleme tahminlerinin toplam nüfusu doğru bir şekilde temsil etmesini sağlamak amacıyla, en son raporlanan panel, ufak demografik farklılıkları düzeltmek için ağırlıklandırma (rim-weighting) prosedürüne tabi tutulacak. Comtel sistemi tarafından ölçüm verileri üzerinde de çok sayıda kontrol uygulanacak. Yeni dönem sözleşmesi kapsamında, elde edilen izleyici verisinin analizi için ise InfoSys+ yazılımı sektörün kullanımına sunulacak.

Kaynak: Tiak Basın Açıklaması.

8.2) Değişimin Getirdikleri:

* 500 adet kır hanesi panele eklenmiştir.

* Bir önceki sistemde 2200 olan hane sayısının 4000’e yükseltilmektedir.

* Yeni örneklemde temsil edilen nüfus sayısı 48 milyondan 55 milyona çıkarılmıştır.

* “E” sosyo ekonomik sınıf panele eklenmiştir.

* Değişiklikle birlikte paneldeki “DE” oranı yüzde 29’dan yüzde 36’ya çıkmıştır.

* “C1C2” oranı da yüzde 59’dan yüzde 53’e gerilemiştir.

* “AB” oranı değişmemiştir.

* Yeni örneklemde 45 yaş üstü grubun oranı yüzde 27’den yüzde 30’a çıkarılmıştır..

* 15-34 yaş grubunun örneklemdeki oranı yüzde 38’den yüzde 35’e gerilemiştir..

* Kadın oranı da  yüzde 49,9’dan yüzde 50,2’ye yükselmiştir.

* 45-54 yaş grubunun ilk kez raporlanmaya başlanmıştır.

 

8.3) Türkiyede Değişim Sürecinde Yaşananlar

Rating sistemindeki usulsüzlüğün ortaya çıktığı 2011 Aralık Ayı ve 2012 Mayıs ayları arasındaki süreçte, Türkiye de TV Kanallarında genel bir  sistem olmadan Rating ölçümlemesi yapılmıştır.

Bu dönemde popüler bir hal alan internet üzerinden ölçümleme konusu bazı çevrelerce Kabul görmüş ve SBT Medya ilk yerli People Metre cihazları ile internet üzerinden TV izleme ölçümlemesi yapmıştır.

Bu sistemi genel geçer olarak Kabul etmeyen medya sektörü kendi ratinglerini kendi belirleyerek anlaşılması güç bir süreçten geçmiş ve reklam satınalımları konusunda birim maliyet değerleri bir önceki dönemin değerleri baz alınarak hesaplanmıştır.

9)TÜRKİYE’DE DEĞİŞEN S.E.S. GRUPLARI:

A SES Grubu: Yüzde 4
* Hemen hepsi üniversite mezunu, yüzde 30 dolayında lisansüstü.
* Yarıya yakını, ücretli çalışan, nitelikli uzman (avukat, doktor, mühendis vb.)…
* Yüzde 10’a yakını, 20’den fazla çalışanı olan beyaz yakalı.
* Yüzde 20’si irili ufaklı işyeri sahibi (bunların yarıya yakınının yanında çalışanı yok)…
* Eşi olan AGG’lerin yüzde 40’a yakınının eşi çalışıyor.
* Hanelerin yüzde 20’si para biriktiriyor.
* Yüzde 30’u tatilini tatil köyü/otele giderek değerlendiriyor.
* Hanelerin yarısına yakınında kitaplık/kütüphane var.

B SES Grubu: Yüzde 9
* Üniversite/lisansüstü oranı yüzde 60’larda… Yüzde 35 civarında 2 yıllık yüksek okul veya lise mezunu.
* Yüzde 60’ı memur, teknik personel, uzman (yönetici olmayan)…
* Yüzde 15’i irili ufaklı işyeri sahibi (bunların çoğunun yanında 1-5 arası çalışanı var)…
* Eşi olan AGG’lerin yüzde 30’unun eşi çalışıyor.
* Hanelerin yüzde 13’ü para biriktiriyor.
* Yüzde 20’si tatilini tatil köyü/otele giderek değerlendiriyor.
* Hanelerin yüzde 30’unda kitaplık/kütüphane var.

C1 SES Grubu: Yüzde 22
* Yüzde 60’ı lise mezunu (Bunun içinde yüzde 20 meslek lisesi); yüzde 10’u yüksekokul ve üstü.
* Yüzde 40’ı esnaf, dükkan sahibi; yüzde 30’u kalifiye işçi (lise eğitimli)…
* Yüzde 15’e yakın memur, teknik eleman.
* Yüzde 15’e yakını emekli…
* Eşi olan AGG’lerin yüzde 13’ünün eşi çalışıyor.
* Hanelerin yüzde 5’i para biriktiriyor.
* Yüzde 20’si tatilini tatil köyü/otele giderek, yüzde 40’a yakını yakınlarını ziyaret ederek değerlendiriyor.
* Hanelerin yüzde 20’ye yakınında kitaplık/kütüphane var.

C2 SES Grubu: Yüzde 29
* Yüzde 20’ye yakını lise mezunu… Ortaokul ve daha düşük eğitimli oranı yüzde 80.
* Çoğunlukla ilkokul mezunu, düzenli çalışan işçi (Yüzde 60’lar dolayında)…
* Yüzde 10 kadarı tek başına seyyar olarak çalışıyor.
* Yüzde 20’si emekli, çalışmıyor.
* Eşi olan AGG’lerin eşinin çalışma oranı yüzde 10’un altında.
* Yüzde 70’i tatile çıkmıyor, çıkanlar yakınlarını ziyaret etmek için memlekete gidiyorlar (yüzde 25)…
* Hanelerin yüzde 10’unda kitaplık/kütüphane var.

D SES Grubu: Yüzde 28
* Yüzde 70’in üzerinde ilkokul mezunu veya illkokul terk, gerisi ortaokul.
* Yüzde 30 kadar emekli, çalışmıyor.
* Yüzde 20’nin üzerinde işçi (çoğunlukla parça-başı çalışan)…
* Yüzde 30’u küçük çaplı çiftçi…
* Yüzde 10’a yakını ev kadını.
* Yüzde 80’i tatile çıkmıyor, gerisi memlekete gidiyor.

E SES Grubu: Yüzde 9
* Yüzde 95’i ilkokul mezunu veya ilkokul terk.
* Yüzde 30’a yakını işsiz (çoğu yardımla geçiniyor)
* Yüzde 40’ı emekli, çalışmıyor; yüzde 30’u emekli, işçi olarak çalışıyor.
* Geri kalan yüzde 20’nin üzerinde hanede AGG ev-kadını (düzenli geliri olmayan yardımla geçinen)…

 

10)DİĞER TELEVİZYON ÖLÇÜMÜ ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ:

10.1)İnternet Yayını Ölçümleri

 

İnternet üzerinden yapılan yayınların izlenme oranlarının ölçümü çok kolaydır. Evlerinde ADSL modem bulunan TV izleyicilerinin hangi kanalları takip ettiği anında ölçümlerin toplandığı merkeze iletilir. Panel aile yönteminde veriler günde bir kez toplanırken ve 24 saat sonra açıklanırken internet üzerinden yapılan izleme ölçümlerinde veriler merkeze ve TV kuruluşlarına anında iletilir. Hatta program sunucuları bile yayın anında izlenme oranlarındaki düşüş ve çıkışları görebilir. Bu yöntem pek çok tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Ölçümlerin yayın anında izlenebilmesi programcıları strese sokmakta, pek çok tartışma ve kavgalara sebep olmaktadır. Hatta bu yöntem, program konuğunun düşük reyting sebebiyle yayın anında stüdyodan kovulmasına bile sebep olmuştur. Türkiye’de bu izleme ölçümü yöntemi kullanılmamaktadır.

10.2)Anket Yoluyla Ölçüm

10.2.a)*Telefonla:  İlk kez ABD’de kullanılan bu yöntemle, yayın anında, önceden seçilmiş, telefonu olan evlere telefon açılarak, o andaki yayının izlenip izlenmediğinin araştırması yapılır. Özellikle, radyo yayınlarının başladığı yıllarda yaygın olarak yapılan bu araştırmada amaç, izleyici genişliğinin saptanmasıdır. Ayrıca günümüzde programlara cep telefonlarından gönderilen kısa mesajların yoğunluğu da izleyici genişliğinin saptanmasında kullanılmaktadır. Telefonla saptama yönteminin aksayan yönleri vardır. Bunlar araştırmanın sadece telefonu olan kişilerle yapılabilmesi ve çok büyük kitlelere ulaşılamamasıdır.

10.2.b)*Yüz yüze: En yaygın kullanılan yöntemlerden biridir. Çeşitli örneklem yöntemleri ile seçilmiş deneklerle, hazırlanan soru formları üzerinden araştırıcıların doğrudan doğruya görüşme yapmaları temeline dayanır.

Bu yöntemle gerek soruların yanıtlanması, gerek soruların kapsadıkları konular ve gerekse yapılış zaman ve sıklığı bakımından farklı yöntemler ortaya çıkmıştır.

(T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Televizyon Yayıncılığının Temelleri e-book.)

 

11)MEVCUT ÖLÇÜMLEME SİSTEMİNİN ZAFİYETLERİ

People metre sistemi üzerinden sağlanan veriler, bireysel beyana dayalı ve bu kullanıcıların anlık unutkanlıkları veya benzeri yanlışlıklardan direkt etkilenen bir sistemdir. Örneğin yayını izleyen herhangi bir birey tek başına değil bir kaç kişi olarak aynı kanalı izleyebilir ve kanal değişimini şifreyi giren değil diğer birey yapabilir. Geniş örneklemeli olan bu metot içerisinde bunun gibi küçük değişiklikler bile totalde büyük farklılıklar yaratabilir.

Bunun dışında daha önceki yaşananlar da göz önüne alındığında, gizlilik kurallarının ihlali olabilmekte ve denekler deşifre edilebilmektedir.

S.E.S. kavramındaki değişiklikler sistem tarafından hızlıca işlenmediğinde toplumun genelindeki değişimler gözden kaçabilmektedir. Örnekleme sayısı dünya nüfusları ortalamasına bakıldığı zaman bile ülkemiz için ortalamanın altında bir orandadır. Türkiye gibi hem coğrafi hem de sosyolojik olarak çok büyük değişimlere sahip bir bölgede örnekleme sayılarının azlığı geneli ölçümlemede yanlış sonuçlar doğurabilmektedir.

 

Posted on